Lightbary i halogeny w motocyklach – czy i kiedy dodatkowe oświetlenie jest zgodne z prawem?

Ten artykuł ma 2 strony:

Czytaj dalej — część 2.

P: Dodatkowe reflektory do motocykla często posiadają jeszcze funkcję światła pozycyjnego. Na co zwrócić w takim przypadku uwagę?

O: To jest też bardzo istotna kwestia. Przepisy rozporządzenia dopuszczają maksymalnie 2 szt. świateł pozycyjnych w motocyklu. Oznacza to, że montując dodatkowe oświetlenie musimy zwrócić uwagę także na ilość tego typu świateł.

Przykład 1

Zdecydowaliśmy się na wariant z centralną lampą mijania i symetrycznymi lightbarami drogowymi. Gdyby każde z nich posiadało funkcję światła pozycyjnego, takie rozwiązanie byłoby nielegalne, gdyż 3 szt. i więcej tego typu oświetlenia nie są dozwolone. Należy zatem wybrać: albo centralna lampa mijania ze światłem pozycyjnym (1 szt. pośrodku), a lightbary drogowe bez niego; albo centralna lampa mijania bez światła pozycyjnego, a żarówki pozycyjne w lightbarach drogowych (2 szt. symetrycznie).

Przykład 2

Zdecydowaliśmy się na lampę podwójną ze światłami długimi / mijania lub tylko światłami mijania w obu kloszach. Z uwagi na symetrię, dopilnujmy, aby lampy te posiadały również światła pozycyjne (2 szt.), po jednym w każdym kloszu. W przeciwnym razie należy zamontować dodatkowe, światło pozycyjne (homologacja A) w podłużnej osi środkowej motocykla (1 szt.) lub symetrycznie po obu stronach (2 szt.). W tym ostatnim przypadku można zastosować również światła przeciwmgłowe zintegrowane z pozycyjnymi – o ile uda się takie dostać.

P: W sprzedaży dostępne są reflektory z homologacją dla świateł symetrycznych i asymetrycznych. Podobno światła mijania powinny być asymetryczne, a długie już niekoniecznie. Jak to w końcu jest?

O: Europejska Komisja Gospodarcza Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNECE), na których bazują m.in. regulacje prawne krajów europejskich, wydała oddzielne regulaminy dotyczące homologacji świateł symetrycznych (W) i oddzielne dotyczące świateł asymetrycznych (H).

Obowiązek asymetrii obowiązuje wyłącznie światła mijania, które powinny oświetlać drogę po prawej stronie na większą odległość niż po lewej stronie. Co jest jednak istotne, polskie rozporządzenie zaznacza, iż stosuje się to do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 30 czerwca 1976 r. oraz motocykla wyposażonego w światła mijania z żarówkami halogenowymi. Nie dotyczy motocykla zarejestrowanego po dniu 31 grudnia 2009 r.

Zobacz również: Sprawdź 7 nowości w Škodzie Kodiaq

Zatem dobierając lampę mijania do motocykla rejestrowanego przed 2010 r., należy zwrócić uwagę na jej właściwą homologację: musi to być HC, HCR lub HC/R, a nie WC, WCR czy WC/R.
W odniesieniu do reflektorów drogowych / dalekosiężnych nie ma to znaczenia. Możemy montować zarówno lampy o oznaczeniem HR, jak i WR – bez względu na datę rejestracji pojazdu.

P: Są w sprzedaży motocykle i motorowery, które fabrycznie wyposażone są w oświetlenie nie spełniające w 100% warunków rozporządzenia o warunkach technicznych, a zostały dopuszczone do sprzedaży.

O: Należy rozróżnić dwie sytuacje:

  1. Kiedy pojazd posiada oświetlenie fabryczne, jako taki został przedstawiony do homologacji i uzyskał certyfikat zgodności albo też otrzymał indywidualną zgodę na odstępstwo (np. samochód / motocykl sprowadzony z USA);
  2. Pojazd został później doposażony w dodatkowe oświetlenie, które nie występowało w wersji fabrycznej i nie było objęte certyfikatem zgodności dla motocykla.

W pierwszym przypadku, nawet jeśli w 100% nie są spełnione wymogi rozporządzenia (np. 4 światła pozycyjne lub 3 światła drogowe), wówczas nie ma podstaw do zabrania dowodu rejestracyjnego. W procedurze homologacji możliwe są bowiem pewne odstępstwa od obowiązujących standardów prawnych. Pojazd, który pomimo różnic uzyskał homologację lub indywidualną zgodę, może bez przeszkód poruszać się po drogach publicznych.

W drugim przypadku, gdy dokładamy coś później, należy w pierwszej kolejności ściśle trzymać się przepisów rozporządzenia krajowego. Dobrze też mieć dowody potwierdzające, kiedy dane oświetlenie zostało zamontowane w motocyklu dla udowodnienia zgodności z obowiązującym w tamtym czasie stanem prawnym.

P: Mam zamontowane lightbary długie i nigdy policjant czy diagnosta się nie przyczepili. Nie widzę powodu, żeby aż tak przejmować się przepisami.

O: Oczywiście. Nie zawsze policjant czy diagnosta tak drobiazgowo analizuje oznaczenia homologacyjne na lampach oraz ich ilość, nie zawsze też ma wiedzę pozwalającą odróżnić np. dodatkowe reflektory przeciwmgłowe od dalekosiężnych. Istnieje szansa, że można poruszać się danym pojazdem całymi latami bez jakichkolwiek konsekwencji.

Jeżeli jednak doszłoby do kolizji lub wypadku, wówczas biegli i ubezpieczyciele mogą dokładnie badać stan techniczny pojazdu. Gdyby wyszło, że posiadał niezgodne z przepisami i homologacją oświetlenie, wówczas mogłaby mieć miejsce odmowa wypłaty odszkodowania albo zarzut o poruszaniu się pojazdem niespełniających wymagań technicznych do poruszania się po drogach publicznych. O innych ewentualnych konsekwencjach nie wspominając.

W sprzedaży jest bardzo dużo różnego rodzaju zestawów dodatkowego oświetlenia typu lightbar dla motocykli, jednakże jego montaż w większości krajów europejskich (w odróżnieniu np. od USA) napotyka na bariery prawne, nawet w przypadku lamp z homologacją. Najbardziej legalnym rozwiązaniem jest aktualnie montaż dodatkowych halogenów z homologacją typy B lub F3.

P: Widoczność i bezpieczeństwo stawiam ponad prawo i tak się zawsze tłumaczę podczas kontroli drogowej, kiedy jadę z włączonymi lightbarami drogowymi.

O: Jeżeli nie chcemy montować podwójnych reflektorów głównych, bardziej optymalnym rozwiązaniem będą lightbary przeciwmgłowe. Dlaczego?
Lightbary drogowe ( R ):

  • lepsza widoczność kosztem silnego oślepiania kierujących;
  • oświetlenie niezgodne z prawem (konsekwencje: groźba utraty dowodu rejestracyjnego, skierowanie na badania techniczne, ryzyko nieuzyskania przeglądu).

Lightbary przeciwmgłowe (typ B lub F3):

  • widoczność zbliżona do świateł drogowych przy mniejszym oślepieniu jadących z naprzeciwka;
  • legalne używanie w warunkach niedostatecznej widoczności lub na drogach krętych;
  • oświetlenie zgodne z prawem.

Podsumowując: przy dodatkowych lampach drogowych możliwy mandat za nadużywanie oślepianie kierujących oraz utrata dowodu rejestracyjnego, a przy przeciwmgłowych tylko mandat za ich nadużywanie. Wnioski niech każdy wyciągnie sam.

P: Zawsze można zamontować lightbary dwufunkcyjne, tj. drogowe / mijania i podłączyć w ten sposób, że światło mijania w reflektorze głównym sprzężone będzie ze światłami mijania w lightbarach, a drogowe – odpowiednio ze światłami długimi w lightbarach. Trzy światła mijania dadzą już dobrą widoczność motocyklowi i nie oślepiamy przez cały czas światłami długimi.

O: Jest to w pewnym sensie kompromisowe rozwiązanie. Przy dobrze ustawionych światłach mijania nie będziemy nikogo w takim przypadku oślepiać i mandat za to nie grozi. Z drugiej jednak strony 3 światła mijania w motocyklu są tak samo nielegalne jak 3 światła drogowe (pomijamy już tu omawianą wyżej kwestię symetrii i asymetrii), dlatego w przypadku ewentualnej kontroli należy liczyć się z możliwością utraty dowodu rejestracyjnego i skierowaniem na badania techniczne.

Konkluzja

Z powyższego wynika, że montaż dodatkowego oświetlenia do motocykla nie jest wcale taki prosty w świetle obowiązujących przepisów prawnych. Chcąc ściśle przestrzegać zaleceń rozporządzenia krajowego, dyrektyw unijnych i innych wytycznych międzynarodowych, należałoby w niejednym przypadku dokonać głębokich modyfikacji przy montażu lightbarów.

Dlatego też, jak się wydaje, najprostszym rozwiązaniem jest zaakceptowanie fabrycznych rozwiązań w naszym motocyklu, ewentualnie wymiana seryjnych żarówek na lepsze jakościowo (właściwe dla homologacji danej lampy) – cóż nam bowiem po dodatkowych reflektorach, jeśli włożymy do nich mało efektywne, tanie i kiepskiej jakości źródła światła…

Jeżeli jednak bardzo upieramy się przy lightbarach, to można, zamiast dodatkowych świateł drogowych, dołożyć po prostu przednie światła przeciwmgłowe, jak sugerujemy powyżej, ewentualnie dodatkowe światło mijania lub/i drogowe w osi środkowej motocykla, poniżej lampy głównej. W takim przypadku należy mieć jednak na uwadze zalecenie Regulaminu nr 53 EKG ONZ, które w poz. 6.1.3.3 wyraźnie podkreśla, że: „W żadnym wypadku odległość między krawędzią powierzchni świetlnej dowolnego niezależnego światła drogowego a krawędzią powierzchni świetlnej głównego światła mijania nie może przekraczać 200 mm. Odległość między krawędzią powierzchni świetlnej dowolnego niezależnego światła drogowego a podłożem musi wynosić do 500 mm do 1 300 mm.”

Jeżeli sporo jeździmy off-road i zależy nam mimo to na większej ilości reflektorów długich, może pewnym rozwiązaniem będą zaślepki świateł, dzięki czemu nie będzie można ich używać na drogach publicznych.
Trzeba zarazem pamiętać, żeby przy montażu dodatkowych reflektorów i ewentualnych przeróbkach, pamiętać o właściwym podłączeniu elektrycznym lamp, które jest odmienne dla reflektorów drogowych i odmienne dla przeciwmgłowych.

_____
 Tekst uwzględnia stan prawny na dzień 30 listopada 2016 r.

Kontynuuj czytanie na kolejnych stronach:

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Blogi:

Škoda Octavia (FL) 1.4 TSI 150 KM DSG Style – test [wideo] Audi Q2 Sport 2.0 TDI 150 KM quattro S tronic – test [wideo] Mercedes E270 CDI W211 - kilkuletni luksus na kołach Toyota Auris Touring Sports 1.8 Hybrid Comfort - test [wideo] Honda Civic Type R - dzika bestia dostała turbo! Spottingowe podsumowanie 2013 Mercedes 450 SL (R107) - silnik M117 Seat Leon FR 1.8 TSI 180 KM – test [wideo] Mitsubishi Outlander 2.0 4WD CVT Intense Plus – test [wideo] Trzy razy Honda Škoda Octavia RS 2.0 TSI – wideo test Mercedes-AMG GT Roadster potwierdzony!